Loontransparantie: wat verandert er voor sollicitanten?

Nederland zet de Europese loontransparantierichtlijn om in wet. Voor sollicitanten verandert er vooral iets aan het begin van de procedure: je weet eerder waar je staat, en je huidige salaris is niet langer het vertrekpunt van de onderhandeling.

Wat moet een werkgever je straks over het salaris vertellen?

Het startloon of de bandbreedte, gebaseerd op objectieve en genderneutrale criteria. De werkgever moet dat uit zichzelf doen — je hoeft er niet om te vragen — en in ieder geval vóór de onderhandeling over het loon. Een vacaturetekst is één manier om dat te doen, maar niet de enige. Volgens de regering voldoet het naar verwachting níét als je het pas kort voor het arbeidsvoorwaardengesprek hoort.

• Het geldt voor alle werkgevers, ongeacht het aantal werknemers.
• Het geldt voor de overheid en voor bedrijven.
• Genderneutrale vacatures en functienamen waren al verplicht; dat is niet nieuw.

Mag een werkgever vragen wat je nu verdient?

Straks niet meer. Het wetsvoorstel zegt het letterlijk: vragen over het loon in je huidige of eerdere banen zijn niet toegestaan. Volgens de regering hoef je zo'n vraag niet te beantwoorden en mag je weigeren zonder dat dat negatieve gevolgen heeft. De NVP Sollicitatiecode — de gedragsrichtlijn die veel werkgevers volgen — zegt het nu al: de organisatie vraagt sollicitanten niet naar hun huidige of vorige salaris.

Wanneer gaat de wet in, en wat geldt nu al?

De regering streeft naar 1 januari 2027, maar de precieze datum wordt bij koninklijk besluit vastgesteld. De Tweede Kamer behandelt het voorstel op 7 december 2026 en 11 januari 2027; daarna moet de Eerste Kamer er nog over stemmen. Er komt geen overgangsperiode.

• Bij een bedrijf kun je je pas op de regels beroepen als de wet in werking is. Werkgevers mogen het verbod op salarisvragen wel nu al vrijwillig toepassen.
• Bij een overheidswerkgever ligt het anders: de richtlijn had op 7 juni 2026 moeten zijn omgezet, en de regering acht het aannemelijk dat je je daar al op kunt beroepen. Overheidswerkgevers moeten de regels volgens de regering zo goed mogelijk naleven — maar uiteindelijk beslist de rechter.
• De Sollicitatiecode geldt nu al bij werkgevers die hem volgen.

Wat doe je als een werkgever toch naar je salaris vraagt?

Je kunt vriendelijk terugvragen welke bandbreedte zij voor de functie hanteren, en je eigen verwachting daarop baseren in plaats van op je huidige salaris. Wil je verder:

• Nu: volgt de werkgever de Sollicitatiecode, dan kun je eerst bij de organisatie klagen — die moet binnen een maand reageren — en daarna bij de Klachteninstantie van de NVP. Die geeft een advies, geen bindende uitspraak.
• Na de invoering: bij een schending kun je terecht bij een antidiscriminatievoorziening, je vakbond, het College voor de Rechten van de Mens of de rechter. Bij een geschil moet de werkgever bewijzen dat hij de regels naleefde, niet jij.
• De Arbeidsinspectie handhaaft dit verbod niet; het loopt via deze routes.

Hoe gebruik je de salarisinformatie in je sollicitatie?

Een bandbreedte vooraf maakt je onderhandeling eerlijker: je weet waar je staat voordat je investeert in een procedure. Vergelijk de bandbreedte met wat gebruikelijk is voor jouw beroep en ervaring, bepaal waar je jezelf daarin plaatst, en onderbouw dat met wat je cv laat zien — je resultaten, niet je vorige loonstrook.